Санжар Боқаевтың ісі бойынша өткен сот отырысында адвокаттар жәбірленушіге мүлдем қатысы жоқ басқа эпизодқа қатысты сұрақтар қоюға тырысты.
Сотқа Алматы қаласы Экология басқармасының өкілі Мирас Нұртілеуов шақырылды. Ол Бауыржан Момышұлы атындағы саябақ аумағындағы ағаштардың кесілуіне қатысты жалған ақпарат тарату дерегі бойынша ҚР Қылмыстық кодексінің 274-бабымен көзделген қылмыстық іс аясында жәбірленуші ретінде куәгерлік етіп жатыр.
Алайда Боқаевтың адвокаттары ағаштарды кесу мәселесін қозғамай, жауап алу сәтін бетон плиталарды жымқыру эпизодына бұруға тырысты. Олар экологтан тақталарды жүк көлігіне тиеп, кейін қайтадан түсіргені бейнеленген видео туралы сұрай бастады.
Осы тұста прокурор жауап алуды тоқтатты. Ол Нұртілеуовтің бетон плиталарға ешқандай қатысы жоқ екенін еске салып, одан басқа эпизод бойынша жауап талап етудің орынсыз екенін атап өтті.
Бетон плиталар мәселесінен нәтиже шығара алмайтынын түсінген адвокаттар экологқа Бауыржан Момышұлы атындағы саябақ пен жағалауды қайта жаңғырту жұмыстарының егжей-тегжейі туралы сұрақтар қоя бастады. Алайда бұл сауалдардың да қаралып жатқан эпизод бойынша тағылған айыптың мән-жайына еш қатысы жоқ еді.
Осыдан кейін төрағалық етіп жатқан судьяға кезекті рет қарсылық білдіріліп, қорғау тарапы сот процесіне дайындалу үшін үзіліс беруді сұрады. Айта кету керек, бұған дейін де Боқаевтың адвокаттары судьяға бірнеше рет қарсылық білдірген болатын. Мемлекеттік айыптау тарапы мұндай қарсылықтардың жүйелі сипат алғанына назар аударып, оларды сот процесін созуға бағытталған әрекет ретінде бағалаған.
Өз кезегінде төрағалық етіп жатқан судья материалдармен танысуға жеткілікті уақыт болғанын, оның ішінде алғашқы сот талқылауы басталғанға дейін де мұндай мүмкіндік берілгенін атап өтті.
Қорғау тарапының ұстанымын прокурор сынға алып, судьяға қарсылық білдіруді негізсіз деп атады. Өтінішхатқа қарсы пікір білдірген мемлекеттік айыптаушы істің өрбуіне қатысты егжей-тегжейлі хронологияны келтіріп, адвокаттардың уақыт тапшылығы туралы уәждерін толықтай жоққа шығарды.
Мемлекеттік айыптау тарапының мәліметінше, сотқа дейінгі тергеп-тексеру 2026 жылғы 13 шілдеде аяқталған. Іс прокурорға жолданғанға дейін қорғау тарапы іс материалдарымен танысуға бір жарым ай уақыт жұмсаған. Осы кезеңде адвокаттар тек өтінішхаттардың өзінен алты том материал дайындап үлгерген. Іс сотқа 11 қыркүйекте түскен, ал алғашқы сот отырысы 16 қазанда өткен. Демек, адвокаттардың сот талқылауы басталғанға дейін дайындалуына толықтай тағы бір ай уақыт болған.
«Осындай ұзақ уақыт бола тұра кәсіби төрт адвокаттың осы күнге дейін тиісті деңгейде қорғауды ұйымдастыруға неліктен үлгермеді деген заңды сұрақ туындайды», – деп мәлімдеді мемлекеттік айыптаушы сот отырысында.
Прокурор мынадай парадокс жағдайға ерекше назар аударды. Оның айтуынша, кәсіби төрт қорғаушының болуына қарамастан, сот отырысы барысында адвокат Асқаровтың ұрлық эпизоды бойынша кімнің жәбірленуші деп танылғаны жөнінде қарапайым мәліметтерден де хабарсыз екені анықталған. Оның үстіне, өткен жұмада адвокаттардың айыпталушының қасына барып, процеске дайындалуға мүмкіндігі болғанымен, олар бұл құқықты пайдаланбаған.
«Адвокаттардың әр сот отырысында айтып жүргеніндей, олардың дайын болмауына сот кінәлі емес», – деп түйіндеді прокурор.
Мемлекеттік айыптау тарапы судьяға қайта-қайта қарсылық білдіру, үнемі дайын еместігін алға тарту және сот отырыстарын кейінге қалдыруды талап ету қорғау тарапының шынайы мақсатына күмән келтіруге негіз болатынын ресми түрде мәлімдеді. Прокурордың айтуынша, адвокаттар өздерінің процестік құқықтарын тағылған айыптың мәні бойынша қорғану үшін емес, дәлелдемелерді уақтылы зерттеуге кедергі келтіру мақсатында пайдаланып отыр.
Нәтижесінде судьяға кезекті рет білдірілген қарсылық қанағаттандырылмады.
Айта кетейік, бұл аталған сот процесіндегі кезекті үзіліс. Бұған дейін де Боқаевтың адвокаттары судьяға бірнеше рет қарсылық білдірген еді. Мемлекеттік айыптау тарапы мұндай қарсылықтардың жүйелі сипат алғанына бұрын да назар аударып, оларды қорғау тарапының сот процесін созуға бағытталған әрекеті ретінде бағалаған.